Ông Nguyễn Lương Hải Khôi: lấy thành quả Đạo Cao Đài gán cho ông Ngô Đình Nhu.
Dương Xuân Lương.
Ông Nguyễn Lương Hải Khôi, viết bài: “Phú Quốc, Tây Ninh và
cuộc chiến 300 năm trên bán đảo Đông Dương”, Báo Tiếng Dân đăng ngày
01-01-2026. (1).
Tác giả đã nhận định sai lệch về Đại-Đạo Tam-Kỳ Phổ-Độ (ĐĐTKPĐ)
nói tắt là Đạo Cao Đài lập năm 1926; và lấy thành quả của Đạo Cao Đài gán cho
ông Cố vấn Ngô Đình Nhu.
Bài phản biện làm rõ ba phần:
Bản PDF:
Thứ nhứt: Tác giả sử dụng sai thuật ngữ căn bản về Đạo Cao Đài.
Thứ hai: Tác giả lấy thành quả của Đạo Cao Đài dâng cho ông Ngô
Đình Nhu.
Thứ ba: Tác giả không hiểu đúng về sự kiện Quốc gia hóa Quân đội
Cao Đài ngày 02-5-1955.
Pháp luật ĐĐTKPĐ không cho phép nhận chính sách phát triển Đạo từ
một người không có thẩm quyền - kể cả ông Nhu.
Hơn nữa, ông Nhu không phải là Tín đồ Cao Đài, vậy:
. Ông Nhu làm chính sách phát triển Đạo Cao Đài cho Ai thực hiện?
. Chính sách đó công bố ở đâu?
. Trong khi ngày 16-12-1960, Chính quyền Saigon cấm Hội Thánh
thiết lễ Đại Tường Đức Hộ Pháp. (Ảnh 1).
1/- Tòa Thánh khác với Thánh Thất.
ĐĐTKPĐ tổ chức theo triết lý QUỐC ĐẠO, nghĩa là Đạo có hiến pháp
với tam quyền phân lập và có hệ thống hành chánh, có bộ máy kinh thương, có 09 Viện
nghiên cứu, có Hàn Lâm Viện như cách tổ chức một quốc gia để thực thi NHƠN
NGHĨA.
Quyền Lập pháp - Bát Quái Đài.
Quyền Tư pháp - Hiệp Thiên Đài.
Quyền Hành pháp - Cửu Trùng Đài.
Hệ thống hành chánh có 05 cấp Trung ương, Trấn Đạo, Châu Đạo, Tộc
Đạo và Hương Đạo.
Mỗi quốc gia có một Trung ương.
ĐĐTKPĐ cũng có một Trung ương là Tòa Thánh Tây Ninh.
Trong ĐĐTKPĐ chỉ có một Tòa Thánh duy nhất tại Tây Ninh; các địa
phương là Thánh Thất, Tịnh Thất.
HẾT TRANG 01
Pháp lý & lịch sử.
Thủ Tướng Ngô Đình Diệm đến dự Lễ Khánh Thành Tòa Thánh Tây Ninh ngày
29-01-1955. (2).
Ngày 12-7-1965, Trung Tướng Nguyễn Văn Thiệu ký sắc luật số 003/65,
nhìn nhận Pháp nhân Đại-Đạo Tam-Kỳ Phổ-Độ. (3)
Điều 2: Hội Thánh Cao Đài đặt địa điểm Trung Ương tại Tòa
Thánh Tây Ninh.
Ông Hải Khôi viết.
1.1/- Thời ông Nhu: Sài Gòn quy hoạch
một tuyến đường giao thông 120 m, 8 làn xe, nối Thánh Thất Tây Ninh tới tận
Phnompenh, và đã hoàn thành tuyến đường đó tới biên giới Mộc Bài…
(hết trích).
Theo đây tác giả hiểu sai Tòa Thánh Tây Ninh là Thánh Thất Tây
Ninh.
Còn về tuyến đường?
Tác giả viết: … và đã hoàn thành tuyến đường đó tới biên giới
Mộc Bài …, nhưng đoạn sau thì nó còn trên giấy; đó là mâu thuẫn nội tại.
Theo địa lý, từ Saigon đi khoảng 63 km đến Gò Dầu; rẽ trái đi thêm
khoảng 15 km đến Mộc Bài. Tuyến đường tác giả viết, có Gò Dầu là điểm gần Tòa
Thánh Tây Ninh nhất. Mà từ Gò Dầu đến Tòa Thánh Tây Ninh khoảng 32 Km. Cho nên
tác giả dùng nó làm bằng chứng cho “chính sách phát triển Đạo Cao Đài”
của ông Ngô Đình Nhu là không có cơ sở.
1.2/- Sau năm 2.000: Tuyến đường cao
tốc rộng 120 m nối Thánh Thất Cao Đài với cửa khẩu Mộc Bài cho thấy
chính sách phát triển Giáo hội Cao Đài của ông Cố vấn Ngô Đình Nhu … (hết
trích)
Tác giả tiếp tục hiểu sai Tòa Thánh Tây Ninh là Thánh Thất Cao
Đài.
Cả hai giai đoạn ông đều lẫn lộn Tòa Thánh Tây Ninh với Thánh Thất
Cao Đài; chứng tỏ ông không phân biệt được Tòa Thánh khác với Thánh Thất.
2/- Lấy thành quả Đạo Cao Đài dâng cho ông Ngô Đình Nhu.
Đạo Cao Đài là một tôn giáo pháp quyền để xây dựng nhân quyền. Từ
1926–1938, Đạo đã hình thành hệ thống pháp quyền, có hành chánh hoàn chỉnh, độc
lập với chính quyền thế tục.
2.1/- Tóm lược lịch sử và pháp lý (1926-1938):
Tháng 6-1927: Hội Thánh ban hành Tân Luật.
Năm 1928: Ban hành Chương Trình Hiến Pháp.
Năm 1928: Trường Đạo Đức Học Đường tổ chức Lễ phát thưởng lần đầu
tiên; sau đó mở thêm nhiều nơi khác.
Năm 1930: Đức Lý Giáo Tông và Đức Hộ Pháp lập Sáu Đạo Nghị Định để
sắp xếp nhân sự hành đạo, phân quyền bộ máy hành chánh đạo.
HẾT TRANG 02
Năm 1931: Hội Thánh ban hành Pháp Chánh Truyền Chú Giải.
Năm 1931: Đạo mở Ba Hội Lập Quyền Vạn Linh lần đầu.
Năm 1934: Đức Lý Giáo Tông và Đức Hộ Pháp lập thêm hai Đạo Nghị
Định số Bảy và số Tám: xác lập tính pháp quyền tuyệt đối của Hội Thánh Cao Đài.
Năm 1934: ban hành đầy đủ Luật Lệ Ba Hội Lập Quyền Vạn Linh.
Năm 1935: Đức Chí Tôn dạy các Đấng ban Kinh Thiên Đạo và Thế Đạo.
Năm 1936: tái khởi công xây dựng Tòa Thánh Tây Ninh, với số tiền
ban đầu là 1$46 (lúa 0$20 một giạ). Các Sở Phước Thiện đã cung cấp nhân sự,
lương thực … suốt 20 năm để hoàn thành công trình.
Năm 1938: chiếu theo nguyện ước của Hội Quyền Vạn Linh năm 1937;
Hội Thánh lập ra Đạo Luật Mậu Dần (1938). Hoàn chỉnh 04 cơ quan Chánh Trị Đạo:
Hành Chánh: là cơ quan để thi hành các luật lịnh của Hội Thánh…
tức là thật hành cả khuôn viên luật pháp cho ra thiệt tướng. Cầm quyền điều
hợp các cơ quan Chánh Trị Đạo.
Phước Thiện: là cơ quan bảo tồn sanh chúng trên đường sanh hoạt
… là cơ quan giải khổ cho chúng sanh, … giúp tay cho bên hành chánh thi hành
Luật Pháp cho đặng dễ dàng trọn vẹn.
Phổ Tế: là cơ quan để cứu vớt hoặc độ rỗi những người lạc bước
thối tâm, … hay là độ rỗi những kẻ hữu tâm tầm Đạo
Tòa Đạo: là cơ quan bảo thủ Chơn Truyền, gìn giữ Luật Pháp, …
bênh vực những người cô thế, … giữ nét công bình trên mặt Đạo…
Từ 1926 đến 1938, ĐĐTKPĐ có đầy đủ Hành Chánh Đạo và Chánh Trị
Đạo.
Cửu Trùng Đài có Cửu Viện.
Phái Thái: Hộ Viện, Lương Viện, Công Viện.
Phái Thượng: Học Viện, Y Viện, Nông Viện.
Phái Ngọc: Hòa Viện, Lại Viện, Lễ Viện.
Phái Nữ cũng có Cửu Viện như Nam phái.
Năm 1938, Đạo đã có hệ thống hành chính, kinh tế, giáo dục, y tế,
pháp lý hoàn chỉnh. Phân cấp giáo dục cấp Tiểu học, Trung học cho các địa
phương, Hội Thánh lo bậc Đại Học.
Ba Hội Lập Quyền Vạn Linh: Hội Nhơn Sanh, Hội Hội Thánh
và Thượng Hội. Đó là Tự do trong đạo đức; Dân chủ có nhân quyền.
Tất cả hoàn thành năm 1938, trước khi ông Nhu tham chánh 16 năm.
Nếu tính đến năm 1954 Hội Thánh đã dùng 05 phương án: gia cư, mưu sinh, giáo huấn, kiến thiết và tôn giáo để nâng cao dân đức, dân trí và dân sinh. Xây dựng vùng
HẾT TRANG 03
Châu Thành Thánh Địa có nếp sống đạo đức và nghĩa hiệp
(tang tế sự do người đạo công quả từ A tới Z). Có tỷ lệ đường giao thông cao
nhất Việt Nam (2026). Hội Thánh đã quy hoạch Sân bay Trí Huệ Cung, đường Liên Á
…. (4)
Các thành quả trên do Đạo mà có, và độc lập với chính quyền thế
tục; nhưng ông Hải Khôi hô biến nó thành công trạng của ông Nhu. Hô biến ông
Nhu thành người có ơn riêng với ĐĐTKPĐ.
2.2/- Ông Cố vấn Ngô Đình Nhu sau
1954 khi đánh tan nhóm Cao Đài muốn cát cứ, đã xây dựng Cao Đài thành một tổ
chức tôn giáo độc lập với chính quyền, tự trị về tôn giáo, kinh tế, giáo dục, y
tế, xã hội.
Đạo Cao Đài đã độc lập với chính quyền Pháp ngay từ đầu, Đức Chí
Tôn dạy các tiền bối lập TỜ KHAI ĐẠO (không phải Xin Phép Khai Đạo) gởi cho
chính quyền; rồi truyền bá đạo. Sau đó xây dựng tôn giáo và xã hội như đã trình
bày, đó là lịch sử, là pháp lý của ĐĐTKPĐ. Đạo độc lập với chính quyền thế tục.
16 năm sau ông Nhu mới tham chánh.
Ông Nhu chẳng có liên quan gì đến các thành quả của Đạo.
Tác giả đã lấy thành quả của Đạo Cao Đài để dâng cho ông Nhu.
Việc ông Nhu đánh tan nhóm Cao Đài; sẽ làm rõ trong phần sau.
2.3/- Ban đầu, tôi đặt chính sách biến Cao
Đài Tây Ninh trở thành một “quốc gia” tự trị, trừ quân đội, trong bộ khung ý
thức hệ…
Đạo Cao Đài tổ chức theo triết lý QUỐC ĐẠO nên tự thân giống như
cách tổ chức một quốc gia, để thực thi NHƠN NGHĨA.
16 năm sau Ông Nhu mới tham chánh.
Tác giả đã hô biến thành quả độc lập của Đạo với chính quyền thế
tục trở thành công trạng của ông Nhu.
Trong khi sự thật là ông Ngô Đình Diệm đã khủng bố Đạo Cao Đài.
3/- Thủ Tướng Ngô Đình Diệm ngang nhiên phủ nhận những điều đã
công nhận.
Bài viết tóm lược 03 giai đoạn (1954-1963). Từ đó chứng minh ông
Diệm đã ngang nhiên phủ nhận, làm ngược những điều ông công nhận. Và câu: … Ông Cố vấn Ngô Đình Nhu sau 1954 khi đánh tan nhóm Cao
Đài muốn cát cứ … là sai với lịch sử, sai với pháp lý Quốc gia
hóa Quân đội Cao Đài và sai sự thật.
3.1/- Giai đoạn ở Pháp: chính thức, chính danh và chính nghĩa.
Quốc Trưởng Bảo Đại mời Đức Hộ Pháp (Cố Vấn Tối Cao của Quốc
Trưởng) sang Pháp để giúp ý kiến cho Hội Nghị Geneve về Việt Nam.
Ngày 20-5-1954, phái đoàn khởi đi từ Tân Sơn Nhứt.
Ngày 18-7-1954, phái đoàn khởi về từ Paris.
HẾT TRANG 04
Ngày 29-7-1954, Ngài Hồ Bảo Đạo viết xong đoạn chót Âu Du Ký, tại
Văn phòng Hiệp Thiên Đài. (5)
Trang 65: Ngày 18-6-1954 … Ông Trần Tấn Thành đến để
thay mặt cho Ông Ngô-Đình-Diệm chào ĐỨC HỘ-PHÁP và thỉnh ĐỨC NGÀI đến tại Hotel
Royal Nalesberbe gặp cụ Tân Thủ-Tướng vào 9 giờ sáng ngày mai. Đồng thời Cụ
NGUYỄN-ĐỆ (Đổng-Lý Văn-Phòng ĐỨC QUỐC-TRƯỞNG) lại cho hay rằng ĐỨC QUỐC-TRƯỞNG
ở Cannes vừa về Paris, sẽ tiếp ĐỨC NGÀI vào khoảng 10 giờ tại Plaza Hotel.
Trang 66: Ngày 19-6-1954 … Đúng giờ, xe đến tại chỗ hẹn có Ông
Nguyễn-Đệ đón rước. ĐỨC HỘ-PHÁP và cụ Thủ-Tướng nói chuyện nơi phòng riêng, …
… Sau khi nói chuyện với
Thủ-Tướng, ĐỨC NGÀI đi viếng ĐỨC QUỐC-TRƯỞNG… QUỐC-TRƯỞNG tiếp ĐỨC HỘ-PHÁP nơi
phòng riêng …
Trang 71: Ngày 20-6-1954 … Ông TUY, TẤT, và
em CAO được lịnh sắm sửa ngày mai (21) trở về xứ gấp để lo việc tiếp rước Cụ
NGÔ-ĐÌNH-DIỆM…
Trang 71, 72: Ngày 21-6-1954 … chúng tôi đến Thủ-Tướng Phủ bàn
về vụ tiếp đón tại SaiGon, ba Ông TUY, TẤT và MINH đi viếng Thủ-Tướng
NGÔ-ĐÌNH-DIỆM …
Trang 73: Ngày 23-6-1954 … Ông Minh ra phi-trường đưa Thủ-Tướng
Ngô-Đình-Diệm lên phi-cơ về nước….
Theo đó, Quốc trưởng Bảo Đại sắp xếp để Đức Hộ Pháp và Thủ tướng
Ngô Đình Diệm chính thức hợp tác nhau; nên có chính danh và chính nghĩa: phụng
sự cho Quốc gia Việt Nam lập năm 1949.
3.2/- Giai đoạn về Việt Nam làm Thủ Tướng: chính nghĩa & chính
thức.
Hội Thánh Cao Đài tổ chức Lễ Khánh Thành Tòa Thánh Tây Ninh
từ ngày 29-01-1955 đến 08-02-1955.
Thủ Tướng Ngô Đình Diệm đến dự Lễ Khánh Thành ngày 29-01-1955.
Ngày 02-5-1955, Đức Hộ Pháp và Thủ Tướng Ngô Đình Diệm hoàn thành
việc Quốc gia hóa Quân đội Cao Đài.
Thánh lịnh số 704/VP HP, ngày 02-5-1955. (6)
Điều thứ nhứt: Từ đây Quân đội Cao Đài đã Quốc
gia hóa tức là thành Quân đội Quốc gia dưới quyền Chánh phủ Việt Nam điều
khiển, nên Hộ Pháp không còn làm Thượng Tôn Quản Thế cho Quân đội nữa.
Thật ra, Đức Hộ Pháp đã tiến hành việc Quốc gia hóa Quân đội Cao
Đài với các vị Thủ Tướng trước đó; nhưng đến 02-5-1955 mới xong.
Âu Du Ký, trang 106; ngày 05-7-1954 … Ông Phạm-Văn-Đồng xây qua
nói với ĐỨC HỘ-PHÁP như vầy: 'ĐỨC HỘ-PHÁP thử nghĩ coi biểu tôi phải nhìn
nhận Ngô-Đình-Diệm . . . thì làm sao đặng, vì họ không có đại-diện cho một
thực-lực, cho một ai hết, chớ như Đạo Cao-Đài đây, có một thực-lực hơn mấy
triệu tín-đồ và một quân-đội mấy chục ngàn người, thì chúng tôi sẵn-sàng tiếp
đón và thảo-luận tất cả mọi vấn-đề'.
Mấy chục ngàn chiến sĩ Cao Đài, trở thành chiến sĩ Quốc gia Việt
Nam.
HẾT TRANG 05
Theo đó, Thủ Tướng Ngô Đình Diệm đã công nhận tính chính thức,
chính danh và chính nghĩa của Đạo Cao Đài, Quân đội Cao Đài.
3.3/- Thủ Tướng Ngô Đình Diệm: khủng bố Đức Hộ Pháp.
Ngày 02-5-1955, hoàn thành việc Quốc gia hóa Quân đội Cao Đài;
không có một trận đánh nào.
Ngày 05-10-1955.
Phụ thân Tôi có mặt tại Hộ Pháp Đường, Chú Tôi là cựu chiến sĩ Cao
Đài cũng có mặt, nhiều vị Cận vệ quân là nhân chứng kể lại:
Đức Hộ Pháp đang ở Trí Huệ Cung, Ngài về Hộ Pháp Đường và ra lịnh khẩn
cấp: Cận vệ quân phải tức tốc nạp vũ khí vào kho.
Độ chừng một tiếng đồng hồ sau, tướng Nguyễn Thành Phương và Lê
Văn Tất (đã Quốc gia hóa) tuân lịnh Thủ tướng Ngô Đình Diệm đem binh lính về
bao vây Hộ Pháp Đường.
Nên không có một tiếng súng nào, không có một trận đánh nào trong
ngày đó.
Ngài Bảo Đạo Hồ Tấn Khoa, có mặt tại Hộ Pháp Đường, Ngài viết
trong Văn Tịch Pháp Nhơn Luân Chi Đạo trang 59:
… Độ một tiếng đồng hồ sau thì hai tướng lãnh Phương và Tất kêu
quân về bao vây Hộ Pháp Đường. Bọn cận vệ nổi nóng muốn chống lại nhưng tay
không đành phải thúc thủ.
Thì ra Đức Hộ Pháp đoán trước nếu tướng Phương bạo hành sẽ có cuộc
xô xác đổ máu giữa bọn cận vệ và bộ hạ của Phương, có thể làm cớ cho chánh
quyền Ngô Đình Diệm cho quân đội chánh qui vào chiếm đóng Tòa Thánh ....
Tướng Phương ra lịnh cấm
nhặt không cho ai vô Hộ Pháp Đường, còn Tướng Tất dẫn một toán quân đến 4 góc
nhà Hộ Pháp Đường và tuyên bố cho đặt 4 quả mìn lớn cho giựt nổ một lượt sập
nát nhà nầy, nếu ông Tắc là Phật thật thì không chết, còn không thì cho chết
luôn…
Mục đích chánh là Tướng Phương do lịnh Ngô Đình Diệm là cô lập Đức
Hộ Pháp để áp lực bên ngoài, buộc toàn đạo bỏ phiếu cho họ Ngô trong cuộc trưng
cầu dân ý và đã phá danh dự, uy tín của Đức Hộ Pháp … (hết trích) (7)
Theo đó, Thủ tướng Ngô Đình
Diệm đã làm trái với những điều trước đây ông công nhận là chính thức, chính
danh, chính nghĩa; với mục đích là lật đổ Quốc trưởng Bảo Đại, xóa bỏ Quốc gia
Việt Nam lập năm 1949.
Ông Hải Khôi viết: Ông Cố vấn Ngô Đình
Nhu sau 1954 khi đánh tan nhóm Cao Đài muốn cát cứ … mà không dẫn chứng
trận đánh tại đâu? Thời gian nào? Nên không đáng tin.
4/- Tổng Thống Ngô Đình Diệm cấm cử hành tang lễ Đức Hộ Pháp.
Tổng Thống Ngô Đình Diệm tiếp tục khủng bố Đức Hộ Pháp.
HẾT TRANG 06
Ngày 16-02-1956 (05-01- Bính Thân), lúc 03 giờ Đức Hộ Pháp rời Toà
Thánh, lưu vong sang Nam Vang (Campuchia).
Ngày 17-5-1959, Đức Hộ Pháp triều thiên ở Nam Vang. Ông Ngô Đình
Diệm cấm Hội Thánh cử hành tang lễ, cấm người Đạo Cao Đài để tang Đức Hộ Pháp.
Ngày 18–12–1960, là Lễ Đại Tường Đức Hộ Pháp. Hội Thánh xin phép
thiết lễ Đại Tường. Ngày 16-12-1960, Tỉnh trưởng Tây Ninh trả lời Chánh phủ Saigon
không chấp thuận. (Ảnh 1)
5/- Kết luận.
Ông Nguyễn Lương Hải Khôi đã lấy thành quả Đạo Cao Đài đem dâng
cho ông Ngô Đình Nhu. Trong khi sự thật là chế độ Ngô Đình Diệm đã ngang nhiên
phủ nhận, làm ngược với những điều đã công nhận về tính chánh thức, chánh danh,
chánh nghĩa của Đức Hộ Pháp.
Thậm chí, cấm Hội Thánh thực hiện tang lễ, cấm người Đạo Cao Đài
để tang Đức Hộ Pháp.
Ngày 16-12-1960, cấm thiết Lễ Đại Tường Đức Hộ Pháp./.
Các chú thích.
Ảnh 1.
HẾT TRANG 07
1/- https://baotiengdan.com/2026/01/01/phu-quoc-tay-ninh-va-cuoc-chien-300-nam-tren-ban-dao-dong-duong/
2/- https://khoinhonsanh2014.blogspot.com/2025/12/6257-thu-tuong-ngo-inh-diem-co-du-le.html#more
3/- https://khoinhonsanh2014.blogspot.com/2015/03/238-chuyen-e-03-hien-chuong-1965.html#more
4/- https://khoinhonsanh2014.blogspot.com/2019/10/2921-05-phuong-xay-dung-chau-thanh.html#more
5/- file:///C:/Users/Admin/Downloads/auduky.pdf
6/- https://khoinhonsanh2014.blogspot.com/2020/02/3080-thanh-linh-quoc-gia-hoa-quan-oi.html#more
7/-
Đính chính:
Đức Hộ Pháp đi Nam Vang ngày 16-02-1956. (Không phải 06-02-1956).
Thành
thật cáo lỗi.
Hết.
