Bạn đọc Trần Thị Thanh Xuân (Hậu Giang) gởi thư vấn nhiều vấn đề. BBT xin phép chia ra từng vấn đề để tiện việc hồi đáp và thảo luận.
Câu 1: BBT vui lòng cho biết Đạo Cao Đài có bao nhiêu chi phái?
Đáp:
Xin cảm ơn bạn Thanh Xuân đã gởi câu hỏi.
BBT thường căn cứ vào văn bản của Hội để hồi đáp.
Nhưng BBT không tìm thấy văn bút nào của Hội Thánh Cao Đài liệt kê có bao nhiêu chi phái.
Tham khảo Vi bằng phiên họp khoáng đại các Chi trong nền Đại Đạo Tam Kỳ Phổ Độ tại Tòa Thánh Tây Ninh ngày 08-01-Kỷ Dậu (DL 24-02-1969) để ký vi bằng 09 Điều kiện Quy Nhứt về Tòa Thánh Tây Ninh.
Thành phần dự họp:
/- Hội Thánh Hiệp Thiên Đài, Cửu Trùng Đài và Phước
Thiện Tòa Thánh Tây Ninh.
/- Đại diện 14 chi gồm có 72 vị: 50 Nam, 22 Nữ do cụ Phan Khắc Sửu cựu Quốc Trưởng: Trưởng Phái Đoàn và Bác Sĩ Phạm Thành Nam Phó Trưởng Đoàn (Danh sách được ghi rõ và ký tên phần cuối vi bằng).
Như vậy có ít nhất 14 chi phái vào năm 1969, còn thực tế chắc chắn là nhiều hơn.
Theo sự hiểu biết của BBT: Chỉ có một định nghĩa về chi phái tại Đạo Nghị Định Số Tám (25-8-1934) do Đức Lý Giáo Tông và Đức Hộ Pháp Phạm Công Tắc nơi Điều Thứ Nhứt.
Những chi phái nào do bởi Ðại-Ðạo Tam-Kỳ Phổ-Ðộ làm gốc lập
thành mà không do nơi mạng lịnh Hội Thánh, thì cả chúng sanh chẳng đặng nhìn nhận
là của Chí Tôn và phải định quyết là Bàng Môn Tả Ðạo. (hết trích).
Phân tích (Điều kiện ắt có và đủ để tạo thành một chi phái).
1/ Nhân sự tách ra từ Tòa Thánh Tây Ninh. Khi tách ra có lấy
đi tài sản vật thể hay phi vật thể của đạo (vật thể: Thánh Thất, Điện Thờ … và
phi vật thể như chức phẩm tôn giáo là… Lễ Sanh, Giáo Hữu, Giáo Sư…).
2/ Các vị tách ra ấy lập thành Hội Thánh mà không có mạng
lịnh của Hội Thánh Cao Đài tại Tòa Thánh Tây Ninh; thì Chi phái đó là Bàng Môn
Tả Đạo.
3/ Chữ Chi phái trong ĐĐTKPĐ chỉ căn cứ vào một yếu tố
pháp lý duy nhất là có mạng lịnh của Hội Thánh Cao Đài hay không mà thôi. Đạo
Nghị Định Thứ Tám không xét đến giáo lý, nghi lễ hay thờ phượng… Chi phái và
Bàng Môn Tả Đạo đi đôi với nhau. Đó là bản sắc một tôn giáo pháp quyền.
Áp dụng phân tích:
Theo BBT các chi phái phát qua hai thời kỳ: Thời Hội Thánh cầm hành chánh tôn giáo và thời Hội Thánh bị cốt.
Thời Hội Thánh chưa bị cốt: có 4 chi phái ra đời là Minh Chơn Lý (1931), Minh Chơn Đạo (1932), Tiên Thiên (1932) và Ban Chỉnh Đạo Bến Tre.
Thời Hội Thánh bị cốt: Chi phái 1997 của ông Nguyễn Thành Tám làm đầu hiện nay.
Từ 4 chi phái lập ra khi Hội Thánh chưa bị cốt sanh ra chi phái lớp thứ 2. Từ lớp thứ 2 sinh ra lớp thứ 3 ....
Đó là khái quát để hiểu và nhớ. Xin mời bạn đọc tiếp để kiểm chứng.
PHỤ LỤC.
1/- Thời Hội Thánh chưa bị cốt (1926-1983).
Có 04 chi phái phát xuất từ Tòa Thánh Tây Ninh.
Chi phái Minh Chơn Lý (31-5-1931)
Đạo Nghị Định thứ Năm (1930) buộc Chức sắc phải phế đời hành
đạo. Ngài Phối Sư Thái Ca Thanh xin về quê thu xếp để lo hành đạo. Nhưng Ngài ở
lại quê nhà và lập ra Chi phái Minh Chơn Lý tại Cầu Vỹ, Mỹ Tho.
Chi phái Minh Chơn Đạo (1932)
Ngài Ngọc Chưởng Pháp Trần Đạo Quang hợp tác với Ngài Thái
Ca Thanh để lập ra Minh Chơn Lý. Sau đó Ngài Trần Đạo Quang tách ra lập thành Hội
Thánh Minh Chơn Đạo ở Hậu Giang.
Ông Cao Triều Phát gia nhập vào chi phái nầy (Ngọc Minh Đài).
Chi phái Tiên Thiên (1932)
Châu tri 67 ngày 31-12-1930 của Ngọc Chánh Phối Sư Ngọc
Trang Thanh về việc Giáo Hữu Ngọc Chính Thanh luyện bùa chú tập bay… đến 1932
thì quý vị này hiệp lại lập thành chi phái Tiên Thiên.
Đó là ba chi phái tách ra từ Tòa Thánh Tây Ninh, trước khi
có Đạo Nghị Định thứ Tám.
Chi phái Ban Chỉnh Đạo Bến Tre (tháng 12-1934)
Khi Đạo Nghị Định thứ Tám ra đời thì Ngài Thượng Tương Thanh
và Ngọc Trang Thanh lập chi phái Ban Chỉnh Đạo Bến Tre (tháng 12-1934). Nhưng từ
tháng 3-1933 hai vị đã nhiều lần lật đổ Đức Quyền Giáo Tông Thượng Trung Nhựt,
chiếm Tòa Thánh bất thành….
2/- Thời Hội Thánh Cao Đài bị cốt.
Thời kỳ này có nhiều ngộ nhận nên BBT trình bày theo thứ tự để làm rõ
2.1/- Nghị định 297 về vấn đề tôn giáo.
Ngày 11-11-1977 Hội Đồng Chánh Phủ Việt Nam ra bản Nghị
Quyết số 297 về chánh sách đối với tôn giáo, có qui định nơi khoản 3 phần b như
sau:
“Việc phong chức bổ nhiệm những người hoạt động tôn giáo
(kể cả những người do tín đồ bầu cử) phải được chánh quyền chấp nhận trước tùy
theo phạm vi hoạt động tôn giáo của những người nầy trong một xã, huyện, tỉnh
hoặc thành phố chấp thuận phạm vi hoạt động tôn giáo bao gồm nhiều tỉnh thì phải
do Thủ Tướng quyết định”.
Cái khó của Đạo Cao Đài về bản nghị quyết nầy là ở chổ Cầu
Phong, Cầu Thăng cho Chức Sắc phải do cơ bút quyền Thiêng Liêng quyết định mà
nay lại phải do chánh quyền chấp thuận trước như vậy thì Đạo Cao Đài mất hết ý
nghĩa Thiêng Liêng của nó mà trở thành một tổ chức của phàm trần.
Vì lẽ đó trong bản phúc sự chung niên kỳ đó, đệ tử có
trình rằng bản Nghị quyết số 297 của Hội Đồng Chánh Phủ là một sợi dây xích thằng
trói buộc Đạo Cao Đài một cách chặc chẽ, không phương cựa quậy và từ đó đến nay
đệ tử và Ngọc Đầu Sư Cửu Trùng Đài đồng ý ngưng các cuộc cầu phong và cầu thăng
để giử giá trị thiêng liêng cao quí của phẩm tước Chức Sắc Thiên Phong không chịu
đặt Đạo Cao Đài do Thượng Đế lập thành dưới quyền của phàm tục.
(Trích từ Văn Tịch Pháp Nhơn Luân Chi Đạo của Ngài Hồ Bảo
Đạo) (1)
2.2/- Bản án ngày 20-7-1978.
Hội Thánh khóa con đường cài người để lũng đoạn tôn giáo. Do vậy nhà nước tức giận nên ra bản án ngày 20-7-1978.
Ngày 16-6- Mậu Ngọ (20-7-1978) Mặt Trận Tổ Quốc Tỉnh Tây Ninh ban hành “Bản án Hoạt Động Phản Cách Mạng Của Một Số Tên Phản Động Trong Giới Cầm Đầu Giáo Phái Cao Đài Tây Ninh” và triển khai cho chức sắc, quần chúng nhân dân học tập.
Về pháp lý một bản án.
Một bản án (giả sử là đủ pháp lý) phải có đối tượng bị lên án (thủ phạm) và nạn nhân.
Theo đó bản án ngày 20-7-1978 có đối tượng bị lên là các Chức sắc có tên trong bản án. Nạn nhân là Tín Đồ quần chúng.
Nhưng nhà nước Việt Nam đã tịch thu cơ sở tôn giáo là tài sản (vật chất) của nạn nhân; lên án hệ tư tưởng Cao Đài (là tài sản phi vật chất) của nạn nhân.
Nghĩa là nhà nước đã đánh tráo, đã ăn cắp tài sản vật chất và phi vật chất của nạn nhân.
Đó là chưa xét về pháp lý của cơ quan ra bản án: không phải tòa án mà là Mặt Trận Tổ Quốc (là cánh tay của Đẳng cộng sản VN).
Tóm lại bản án ngày 20-7-1978 là ngụy tạo để diệt Đạo Cao Đài. (2)
2.3/- Quyết nghị ngày 13-13-1978.
Điều 3: Giải tán toàn bộ hành chánh tôn giáo từ trung ương đến địa phương (3)
2.4/- Đạo Lịnh 01 năm 1979.
Hội Thánh Cao Đài lập ra Hội Đồng Chưởng Quản DUY NHẤT và giao cho Hội Đồng Chưởng Quản điều hành việc đạo.
Địa điểm hành đạo là Tòa Thánh Tây Ninh. Ủy ban Nhân dân tỉnh Tây Ninh đã công nhận tại Quyết định 124, Điều 2, nhưng đến 1983 thì nhà nước xóa ngang.
Cũng năm 1983 nhà nước lập ra Hội
Đồng Quản Lý Hội Thánh Cao Đài. Hội Đồng Quản Lý nầy không có mạng lịnh Hội
Thánh Cao Đài mà của nhà nước cấu kết với một số chức sắc lập ra nên không có
giá trị pháp lý gì trong Đạo Cao Đài. Đoạn đứt gãy pháp lý đạo tại đây.
Đến năm 1989 Hội Đồng Quản Lý xin với Ủy Ban tỉnh Tây Ninh lập Hội Đồng Chưởng Quản theo Quyết định 88 ngày 14-9-1989, nhà nước cấp con dấu cho Hội Đồng Chưởng Quản. Hội Đồng Chưởng Quản lập năm 1989 xin với nhà nước lập ra tổ chức tôn giáo mới. (4).
Nhiều người không tìm hiểu nên lầm lẫn Hội Đồng Chưởng Quản của Hội Thánh lập năm 1979 và Hội Đồng Chưởng Quản của Ủy ban Nhân Dân tỉnh Tây Ninh lập ra mười năm sau đó (1989). Từ đó có những nhận định, tuyên bố sai với pháp lý đạo.
2.5/- Chi phái 1997 ra đời.
Hội Thánh Cao Đài
không có công văn nào ra lịnh lập tổ chức tôn giáo năm 1997.
Ngày 9-5-1997 Ban Tôn Giáo chính
phủ ra Quyết định số 10 công nhận pháp nhân của tổ chức tôn giáo có danh hiệu tại
Điều 1: ĐẠI ĐẠO TAM KỲ PHỔ ĐỘ CAO ĐÀI TÂY NINH gọi tắt là ĐẠO CAO ĐÀI
TÂY NINH. (Tên đầy đủ có 10 chữ, gọi tắt 5 chữ.) Điều 4: Trụ sở
của Đại Đạo Tam Kỳ Phổ Độ Cao Đài Tây Ninh đặt tại Tòa Thánh Tây Ninh. Hiến
chương 1997 không có điều nào như điều 19 và điều 27 của pháp nhân 1965.
Tổ chức tôn giáo ra đời ngày
9-5-1997 không có mạng lịnh của Hội Thánh Cao Đài nên đó là chi phái 1997. Ban
Tôn giáo cho phép chi phái 1997 lấy Tòa Thánh Tây Ninh của Đạo Cao Đài làm trụ
sở là phi pháp và vi phạm Quyết định 124. Đó là hành vi tiêu diệt Đạo Cao Đài.
Căn cứ theo Luật Tín Ngưỡng, Tôn Giáo năm 2016 chi phái 1997 đang sinh hoạt tôn
giáo tập trung tại nhà ở, đất, công trình kiến trúc của Đạo Cao Đài.
Như vậy chi phái 1997 đang sinh hoạt tôn giáo tập trung tại địa điểm bất
hợp pháp. (5)
Các chú thích.
(1)/-
https://khoinhonsanh2014.blogspot.com/2025/11/6126-van-tich-phap-nhon-luan-chi-ao.html#more
(2)/-
https://khoinhonsanh2014.blogspot.com/2014/08/ban-cao-ai-ay-u.html#more
(3)/-
https://khoinhonsanh2014.blogspot.com/2018/02/2534-quyet-nghi-13-12-1978-thi-hanh-ban.html#more
(4)/-
https://khoinhonsanh2014.blogspot.com/2014/10/canh-thuong-kho-cua-ao-linh-011979.html
(5)/- https://khoinhonsanh2014.blogspot.com/2021/12/3642-bai-phat-bieu-cua-chanh-tri-su.html#more
