Vatican ra vạ tuyệt thông đối với tín đồ của giáo phái Công giáo ly khai toàn cầu
- Catherine Wyatt
- BBC Các vấn đề về tôn giáo
- Thời gian đọc: 6 phút
Vatican đã ra vạ tuyệt thông đối với các tín đồ của Hiệp hội Thánh Pius X (SSPX), một nhóm Công giáo bảo thủ ly khai, một ngày sau khi tổ chức này tấn phong bốn giám mục mới trái với chỉ thị trực tiếp của Giáo hoàng Leo XIV.
Trong sắc lệnh được công bố, Vatican cho biết toàn bộ sáu giám mục của SSPX đều bị vạ tuyệt thông.
Đáng chú ý, trong một động thái hiếm thấy, Vatican tuyên bố mọi giáo dân "chính thức gắn bó" với tổ chức này cũng sẽ bị coi là đang trong tình trạng ly giáo và bị vạ tuyệt thông.
Tuy nhiên, Vatican khẳng định những người rời khỏi SSPX sẽ luôn được Giáo hội "đón nhận trở lại với tình yêu thương chân thành".
Sau đó, Vatican làm rõ rằng không phải mọi thành viên đều tự động bị vạ tuyệt thông.
Biện pháp này chỉ áp dụng với những người thường xuyên tham dự các nghi lễ của SSPX và chính thức chia sẻ các quan điểm giáo lý của tổ chức này.
SSPX được thành lập năm 1970 nhằm phản đối các cải cách hiện đại hóa của Giáo hội Công giáo Roma được đưa ra sau Công đồng Vatican II.
Tổ chức này hiện được cho là có khoảng 600.000 tín đồ trên toàn thế giới.
End of Đọc nhiều nhất
Đáp lại sắc lệnh của Vatican, bà Rita Reid, một tín đồ SSPX đến từ đảo Jersey thuộc Quần đảo Eo biển Manche, nói:
"Điều đó thực sự khiến tôi cảm thấy mạnh mẽ hơn."
Bà cho biết trước lễ tấn phong hôm trước, bà đã nói với chồng:
"Dù họ có tuyệt thông chúng ta thì cứ việc. Điều đó cũng chẳng tạo ra khác biệt gì."
SSPX bác bỏ nhiều thay đổi trong cách cử hành thánh lễ của Giáo hội Công giáo hiện đại.
Chẳng hạn, tổ chức này vẫn cử hành thánh lễ bằng tiếng Latin thay vì ngôn ngữ bản địa, và các linh mục quay mặt về phía bàn thờ thay vì hướng về cộng đoàn.
Trong các thánh lễ của SSPX, bánh Thánh chỉ được linh mục đặt trực tiếp vào miệng các tín hữu đang quỳ, thay vì để họ đứng và nhận như trong nhiều giáo xứ Công giáo hiện nay.
Phụ nữ trong nhóm cũng thường che đầu khi tham dự phụng vụ, còn các tín hữu SSPX nhìn chung có quan điểm bảo thủ hơn về các vấn đề xã hội.
SSPX cũng phản đối chủ trương của Giáo hội Công giáo hiện đại về việc tăng cường đối thoại với các hệ phái Kitô giáo khác và các tôn giáo khác.
Bà Reid, 76 tuổi, cho rằng các nghi lễ của SSPX "sâu sắc hơn nhiều", nơi bà cảm nhận được "sự hiện diện đích thực của Chúa Giêsu".
Bà nói không thể so sánh với Thánh lễ Công giáo thông thường mà bà cho là "quá yếu đuối và thiếu lập trường".
Chủ một nhà nghỉ B&B đã nghỉ hưu này cho biết trước đây bà từng tham dự cả Thánh lễ Công giáo hiện đại lẫn Thánh lễ của SSPX, nhưng phàn nàn rằng trong các Thánh lễ thông thường, các giá trị truyền thống như việc không quan hệ tình dục trước hôn nhân không còn được giảng dạy.
"Tôi nghĩ nhiều người trẻ ngày nay tham dự thánh lễ theo nghi thức mới (Novus Ordo) sẽ nghĩ rằng: 'À, như vậy thì làm những điều đó cũng không sao'."
SSPX hiện có ảnh hưởng lớn nhất tại Mỹ và Pháp, nhưng cũng tổ chức thánh lễ tại 26 địa điểm trên khắp Vương quốc Anh, từ Lerwick ở quần đảo Shetland đến Devon, với trung tâm chính đặt tại Wimbledon, phía nam London.
Trong thập niên 1980, các giám mục của SSPX từng bị Vatican ra vạ tuyệt thông vì bất tuân Tòa Thánh, nhưng quyết định này sau đó đã được hủy bỏ.
Gần đây, Vatican đã có nhiều nỗ lực hòa giải với SSPX.
Tuy nhiên, phản ứng của Vatican trước sự kiện trong tuần này cứng rắn hơn nhiều so với trước đây và nghiêm khắc hơn dự đoán.
Giới quan sát từng cho rằng lễ tấn phong hôm 1/7/2026 ở Geneva sẽ dẫn đến việc các giám mục liên quan bị tuyệt thông.
Tuy nhiên, quyết định mở rộng vạ tuyệt thông sang cả các giáo dân tiếp tục gắn bó với SSPX đã khiến nhiều người bất ngờ.
Điều này đồng nghĩa tổ chức theo khuynh hướng truyền thống này hiện ở xa trung tâm quyền lực của Giáo hội Công giáo Rôma hơn bao giờ hết.
Vạ tuyệt thông là một trong những hình phạt nghiêm khắc nhất của Giáo hội Công giáo.
Hình phạt này về thực chất loại người vi phạm khỏi sự hiệp thông với Giáo hội và đời sống Công giáo.
Người đã chịu phép rửa nhưng bị tuyệt thông sẽ không còn được "hiệp thông" với Giáo hội, đồng nghĩa không được lãnh nhận các bí tích như xưng tội hoặc cử hành hôn phối trong Giáo hội Công giáo Roma.
Vatican tuyên bố hôm 2/7/2026:
"Các thừa tác viên thánh của Hiệp hội Thánh Pius X cử hành các bí tích một cách bất hợp pháp; còn bí tích Hòa giải do họ cử hành và các cuộc hôn phối do họ chứng hôn đều không có giá trị."
Điều này đồng nghĩa các thành viên SSPX hiện phải lựa chọn: hoặc tiếp tục ở lại với một tổ chức bị Vatican coi là đang trong tình trạng ly giáo, hoặc từ bỏ những điều họ tin là đúng để tiếp tục ở trong sự hiệp thông với Giáo hội Công giáo.
Tuy nhiên, rõ ràng nhiều thành viên SSPX tin rằng chính Vatican mới là bên đã rời xa giáo lý đích thực, chứ không phải họ.
