Biết trước một sự việc nào đó là điều mơ ước của nhân loại. Nếu như tiên đoán thời tiết trong 07 ngày là chính xác đến 90%, nhưng đến 10 ngày thì nó như tung đồng xu (50/50); thì tiên đoán một đội vô địch giữa 48 đội lại có độ tin cậy 20% đến 30% nhưng vẫn cao hơn chú bạch tuộc Paul. Nhưng nhiều người vẫn tin sái cần cổ ... cười. Bởi vì họ thích câu chuyện chăng??? BBT.
Bóng đá : Máy tính dự đoán nhà vô địch World Cup 2026 từ 100.000 mô phỏng
Đăng ngày: Sửa đổi ngày:
Đội tuyển Tây Ban Nha, Pháp hay Anh sẽ nâng cao chiếc Cúp vô địch bóng đá thế giới ? Dựa trên dữ liệu của hàng nghìn trận đấu, các nhà thống kê đã cho máy tính chạy thử 100.000 kịch bản World Cup 2026 để xác định những kết quả được dự đoán là dễ xảy ra nhất.
Link: https://www.rfi.fr/vi/th%E1%BB%83-thao/20260624-b%C3%B3ng-%C4%91%C3%A1-m%C3%A1y-t%C3%ADnh-d%E1%BB%B1-%C4%91o%C3%A1n-nh%C3%A0-v%C3%B4-%C4%91%E1%BB%8Bch-world-cup-2026-t%E1%BB%AB-100-000-m%C3%B4-ph%E1%BB%8Fng
Trong quá khứ, để biết đội nào sẽ vô địch World Cup, người ta thường tìm đến các nhà tiên tri với quả cầu pha lê, bói lá trà hoặc hy vọng chú bạch tuộc Paul sẽ tiết lộ tương lai. Giờ đây, khoa học dữ liệu mang đến một giải pháp đáng tin cậy hơn. Một nhóm các nhà thống kê đã tham gia phát triển một mô hình dự đoán bằng dữ liệu nhằm dự đoán kịch bản có khả năng xảy ra cao nhất của giải đấu.
Những xúc xắc “được lập trình” giúp dự đoán kết quả World Cup như thế nào ?
Thuật toán mà các chuyên gia xây dựng hoạt động theo hai bước. Trước hết, các mô hình thống kê phức tạp được kết hợp với phân tích của các nhà cái cá cược và dữ liệu thị trường chuyển nhượng cầu thủ để đánh giá sức mạnh của tất cả các đội tuyển và cầu thủ. Sau đó, một mô hình dự đoán bằng dữ liệu sẽ xác định cách tốt nhất để kết hợp các đánh giá này với những thông tin khác liên quan đến các đội tuyển.
Cách tiếp cận này cho phép tạo ra dự báo xác suất cho mọi trận đấu có thể diễn ra trong giải. Có thể hình dung nó như một cặp xúc xắc đã được lập trình theo xác suất : thay vì các mặt từ 1 đến 6 có xác suất xuất hiện như nhau, những con xúc xắc này được phân bổ xác suất khác nhau cho số bàn thắng mà mỗi đội có khả năng ghi được.
Ví dụ, theo dự báo của các chuyên gia, “xúc xắc” của Mêhicô tạo ra trung bình 1,9 bàn thắng trong trận khai mạc, trong khi “xúc xắc” của đối thủ Nam Phi chỉ tạo ra 0,7 bàn thắng. Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là Mêhicô chắc chắn sẽ giành thắng lợi. Chiến thắng của Mêhicô chỉ đơn giản là kết quả có khả năng xảy ra cao nhất với xác suất 65%, khả năng hòa thấp hơn (21%), còn chiến thắng của Nam Phi là kịch bản ít khả năng xảy ra nhất (14%).
Bằng cách sử dụng các cặp xúc xắc “được lập trình” khác nhau, có thể mô phỏng kết quả của từng trận đấu tại World Cup. Các chuyên gia đã dựa trên kết quả bốc thăm của giải đấu cùng toàn bộ các quy định của FIFA, bao gồm cả hiệp phụ và loạt sút luân lưu. Sau đó, họ thực hiện 100.000 lần mô phỏng để xác định kịch bản có khả năng xảy ra cao nhất của giải đấu.
Kết quả cho thấy Tây Ban Nha là ứng cử viên số một cho chức vô địch với xác suất đăng quang là 14,5%. Theo sát phía sau là Anh và Pháp, cùng đạt 12,4%, rồi đến Đức với 11,2%.
Mặc dù giải đấu được tổ chức với 48 đội và có tới năm vòng đấu loại trực tiếp, khoảng cách giữa các ứng cử viên hàng đầu vẫn tương đối nhỏ. Bồ Đào Nha và Achentina cũng có cơ hội rất đáng kể để giành Cúp, với xác suất lần lượt là 8,9% và 8,2%.
Trong khi đó, Mỹ có cơ hội khá cao, cụ thể là 78%, để lọt vào vòng 1/16, là đội được đánh giá cao nhất bảng D. Tuy nhiên, ở giai đoạn loại trực tiếp, nơi mỗi trận đấu đều mang tính sống còn, cơ hội tiến xa của đội tuyển Mỹ giảm rõ rệt. Xác suất đội chủ nhà nâng Cúp tại trận chung kết diễn ra trên sân MetLife Stadium vào ngày 19/07/2026 chỉ là 1%.
Mô hình dự báo này hoạt động như thế nào ?
Thuật toán học máy (apprentissage automatique – machine learning) và các mô phỏng cho phép lập ra các mô hình dự đoán dựa trên sự kết hợp giữa dữ liệu, chuyên môn và các mô hình thống kê.
Trước tiên, toàn bộ các trận đấu quốc tế trong 8 năm gần đây được sử dụng để ước tính trình độ của các đội tuyển trong quá khứ. Tiếp theo, một đánh giá mang tính dự báo được xây dựng từ tỷ lệ cược do nhiều nhà cái quốc tế đưa ra, phản ánh nhận định chuyên môn của họ về giải đấu sắp tới.
Thứ ba, các cầu thủ được đánh giá dựa trên đóng góp của họ vào số bàn thắng ghi được ở cấp câu lạc bộ cũng như đội tuyển quốc gia. Cuối cùng, chất lượng hiện tại và tiềm năng tương lai của các cầu thủ được phản ánh thông qua giá trị chuyển nhượng ước tính. Những dữ liệu này có sẵn trên trang Transfermarkt, nơi sử dụng phương pháp trí tuệ tập thể để ước tính giá trị thị trường vốn không thể biết chính xác tuyệt đối.
Bốn biến số này sau đó được kết hợp với nhiều chỉ số quan trọng khác mô tả tình trạng hiện tại của các đội tuyển và quốc gia mà họ đại diện. Những chỉ số này bao gồm các yếu tố liên quan trực tiếp đến đội tuyển như thứ hạng FIFA hoặc số lượng cầu thủ đã vào tới bán kết UEFA Champions League năm nay. Ngoài ra, các yếu tố kinh tế - xã hội của từng quốc gia, chẳng hạn như GDP bình quân đầu người, cũng được tích hợp vào mô hình.
Để xác định liệu các yếu tố này có thực sự ảnh hưởng đến kết quả World Cup hay không và mức độ ảnh hưởng ra sao, các chuyên gia đã sử dụng một mô hình dự đoán dựa trên dữ liệu.
Cụ thể, đó là một dạng “rừng ngẫu nhiên” (Random Forest), một mô hình trong đó nhiều hệ thống phân tích cùng đánh giá dữ liệu từ các góc độ khác nhau rồi tổng hợp lại thành một kết quả dự đoán. Mô hình được xây dựng bằng dữ liệu từ tất cả các trận đấu tại những giải đấu quốc tế lớn kể từ World Cup 2006. Nhờ đó, hệ thống này học cách liên hệ trình độ đội tuyển, giá trị thị trường của cầu thủ và nhiều yếu tố khác với số bàn thắng được ghi trong các trận đấu World Cup. Chính thông tin này giúp “lập trình” những con xúc xắc được sử dụng trong các mô phỏng của giới chuyên gia.
Mô hình này có độ chính xác ra sao ?
Đây không phải lần đầu tiên nhóm các chuyên gia nghiên cứu từ Đức, Na Uy và Áo hợp tác để dự đoán kết quả một kỳ World Cup.
Tại World Cup nữ 2019, họ đã dự đoán chính xác việc Mỹ sẽ vô địch. Còn tại World Cup nữ 2023 và World Cup nam 2022, hai đội tuyển vô địch lần lượt là Tây Ban Nha và Achentina. Dù không phải là ứng viên số một theo mô hình của các chuyên gia, hai đội nói trên vẫn được đánh giá là những đội tuyển hết sức nặng ký.
Bài học quan trọng nhất là mọi dự báo đều dựa trên xác suất. Chương trình của các chuyên gia không khẳng định có thể dự đoán nhà vô địch với độ chắc chắn tuyệt đối, nhưng có lẽ vẫn có tỷ lệ thành công cao hơn dự đoán của một chú bạch tuộc.
Nguồn : The Conversation
